• tc
  • sc

Giữ “sắc đỏ” trong cơ thể

26/04/2026 12:29
Thiếu máu là tình trạng giảm số lượng hồng cầu, huyết sắc tố xuống dưới mức bình thường so với người khỏe mạnh cùng tuổi. Có rất nhiều nguyên nhân gây thiếu máu nhưng 3 nguyên nhân chính vẫn là: sự phá hủy quá mức của tế bào hồng cầu, mất máu và sự sản sinh không đủ tế bào hồng cầu.

Người thiếu máu luôn cảm thấy đau đầu và khó chịu khi thời tiết thay đổi. Thiếu máu cũng dễ dẫn tới tính tình không thoải mái, dễ cáu gắt. Có rất nhiều cách để bổ sung hồng cầu cho máu, ngoài các loại thuốc uống theo chỉ định của bác sĩ, chế độ ăn uống hằng ngày là các hiệu quả nhất giúp cơ thế lấy lại sự cân bằng vốn có.

Nguyên nhân chính dẫn tới thiếu máu

Nếu có một ngày cơ thể bạn “biểu tình” không tập trung làm được bất kỳ việc gì, mệt mỏi và chán ngán bạn nên đi tới các trung tâm y tế để kiểm tra sức khỏe vì bạn đang có dấu hiệu “thiếu máu”.

Thiếu máu do sự phá hủy các tế bào hồng cầu: Xảy ra khi các tế bào hồng cầu bị phá hủy sớm (bình thường chu kỳ sống của tế bào hồng cầu là 120 ngày) và tủy xương không thể sản sinh các tế bào máu mới đáp ứng kịp nhu cầu của cơ thể. Nguyên nhân chính của vấn đề này là do một số bệnh truyền nhiễm, một số kháng sinh hoặc dược các dược phẩm không được dùng đúng theo hướng dẫn của các bác sĩ chuyên khoa hoặc do uống quá nhiều các loại thuốc bổ cùng lúc. 
Thiếu máu do tan máu miễn dịch: Đó là do hệ miễn dịch nhận dạng nhầm các tế bào hồng cầu là những thành phần từ bên ngoài vào và phá hủy chúng. Ngoài ra còn có thể do khiếm khuyết di truyền ở các tế bào hồng cầu như: bệnh hồng cầu hình liềm, bệnh do thiếu men GD6PD...

Thiếu máu do mất máu: Do bị chấn thương, phẫu thuật hay các vấn đề trong khả năng đông máu. Các chị em phụ nữ nếu bị kinh nguyệt nhiều hoặc kéo dài (rong kinh), bệnh trĩ, mất máu nhiều khi sinh đẻ, sảy thai, xuất huyết tiêu hóa… cũng có thể gây thiếu máu, truyền máu khi có chỉ định.  
Thiếu máu do thiếu sắt: Đây là nguyên nhân thường gặp nhất. Sắt là yếu tố quan trọng để sản sinh hemoglobin tạo hồng cầu. Thiếu máu do thiếu sắt có thể ảnh hưởng tới trẻ ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp nhất ở trẻ dưới 2 tuổi. Thiếu nữ trong tuổi dậy thì cũng có nguy cơ cao mắc bệnh thiếu máu do kinh nguyệt mất máu hàng tháng đòi hỏi tăng lượng sắt tiêu thụ nên bổ xung trong chế độ ăn hàng ngày.

Thực đơn cho người thiếu máu

Người thiếu máu trước tiên phải bổ sung chất sắt, chất không thể thiếu để tạo hồng cầu. Thức ăn có chứa nhiều sắt có mộc nhĩ, nấm hương, huyết động vật, thịt  nạc, gan động vật, cá, chế phẩm đậu tương, hồng táo, v.v. Tiếp đó là phải bổ sung protein, như sữa bò, thịt cừu, thịt gà, cá. Trong thức ăn này có chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết khác trong việc tạo máu cho cơ thể.

Ngoài ra còn phải bổ sung axit folic và vitamin B12. Không phải là thành phần tạo hồng cầu, nhưng sự hình thành và sinh tồn của hồng cầu không thể tách rời được chúng. Chúng có phổ biến trong các loại rau xanh và trái cây. Bạn có thể sử dụng một vài món ăn dưới đây để bổ sung “sắc đỏ” cho cơ thể.

Gan heo xào nấm mèo đen:  Món ăn bổ huyết sinh huyết, bổ nhưng không ngấy. Nấm mèo đen giàu dinh dưỡng, giúp nâng cao miễn dịch cơ thể. Gan heo chứa nhiều sắt, giúp tạo ra tế bào hồng cầu, thích hợp dùng cho người bệnh thiếu máu. Nhưng gan heo chứa hơi nhiều cholesterol, người bị cao mỡ máu, bệnh mạch vành nên ít dùng. 

Chè đậu xanh - táo đỏ:  Món chè thanh ngọt, có tác dụng kiện tỳ hòa vị, ích khí dưỡng huyết, thanh nhiệt giải thử rất thích hợp dùng cho người bệnh thiếu máu vào dịp hè, vừa thanh nhiệt vừa bổ máu. Ngoài ra, món này còn thích hợp cho cả người bệnh cao mỡ máu, bệnh mạch vành, béo phì, tiểu đường (không nêm đường). 

Canh ba màu: gồm có gan heo, đậu nành cải bó xôi. Món canh này thích hợp dùng cho các loại bệnh thiếu máu, nhất là thiếu máu do thiếu sắt. Khi chế biến gan heo cần lưu ý nấu chín kỹ còn cải bó xôi chứa acid oxalic, ảnh hưởng hấp thu sắt, cho chần qua nước sôi, làm cho acid oxalic tan trong nước đề làm giảm hàm lượng acid oxalic chứa trong đó.

Gà tiềm hoàng kỳ - ngân nhĩ: Món ăn tác dụng bổ khí dưỡng âm (bổ máu), ôn trung kiện tỳ (làm ấm và tăng chức năng tiêu hóa). Gà mái có tác dụng tăng tủy, kèm với thảo dược ích khí bổ huyết, giúp hình thành tế bào tủy xương, xúc tiến tạo máu, thích hợp cho các loại bệnh thiếu máu, nhất là người bệnh thiếu máu ác tính đồng thời món ăn cũng thích hợp cho người già thân yếu. 

Gan heo nấu đậu nành:  Món canh có tác dụng kiện tỳ hòa vị, ích khí sinh tân, thích hợp dùng cho người bệnh thiếu máu ác tính. Gan heo chứa các vitamin và sắt, đậu nành giàu đạm, kết hợp cùng đậu nành sẽ giúp ích cho việc tạo ra huyết sắc tố hemoglobin, thích hợp dùng cho các loại bệnh thiếu máu.